Yeni Dönem - GS adidas'ı bıraktı

Yaklaşık 2 aydır öyle bir Galatasaray bombardımanı var ki kamuoyunda , UEFA şampiyonluğuna koştuğu veya popüler olduğu dönemlerde bile medyada bu kadar Galatasaray konuşulmamıştı.

Önce başarısızlığın dayanılmaz boyutlara gelmesi,Rijkaard'ın istifası,Hagi-Tugay'ın gelişi,Misimovic'in kadrodışı kalışı,1.Başkan-Helvacı krizi,Sami Yen'in kapanışı,TT Arena'nın açılışı,Başbakan krizi,Adnan Polat'ın kaostaki yanlış yönetimi ve demeçleri,2.Helvacı krizi,transfer derken ligde tarihinin en kötü günlerini yaşayan Galatasaray medyada tüm rakiplerinin işgal ettiği toplam yer kadar konuşuldu. Radyoda ve televizyonda yapılan bütün programların ana gündemi oldu.

Bütün bu tartışmaların sonunda dün gündeme düşen önemli bir haber pek de fark edilmedi ya da önemsenmedi. Bu sektörün içinde çalışan birisi olarak bari burada biz bahsedelim diyerek konuyu Galatasaray'ın forma sponsorluğuna getireceğim.

Evet; dün SPK'ya gönderdiği dilekçeyle Galatasaray yönetimi adidas ile 2015'e kafdar olan sözleşmesini feshettiğini açıkladı.

Peki; bu feshin açılımları nelerdir, nasıl yorumlanabilir?
Şuradan başlayalım ; adidas-Galatasaray birlikteliği çok uzun yıllara dayanıyor. 80'lerin tamamı, 90'ların büyük bölümü hep adidas ile geçti. 2000'de UEFA kupası kazanılırken de adidas vardı GS'nin sırtında. Sonra, iki senelik bir Umbro-Lotto dönemi geçirildi ama kötü tasarımlar ve kalitesi düşük ürünler taraftarın tepkisini çekince tekrar 3 çizgiye dönüldü. 2004'te başlayan yeni sözleşme, 2008'de şahsen de içinde bulunduğum görüşmeler sonucu 2015'e kadar uzatılmış ve Galatasaray bu sözleşmeden 5 yıl için 13 milyon dolar civarı gelir elde etmişti.

Bu sözleşmenin uzatılmasında Nike'ın Türkiye pazarında büyük bir takım almaması veya alamaması etkenlerden biriydi. Dünyanın tüm önemli futbol ülkelerinde büyük takımlar adidas ile Nike arasında paylaşılmışken, ülkemizin 3 büyüklerini de adidas'ın giydiriyor olması zaten garip bir durumdu.

Şu an için sadece adidas sözleşmesinin önümüzdeki seneden itibaren feshedildiği açıklansa ve yeni sponsorun kim olacağı ile ilgili kesin bir bilgi verilmese de tüm kamuoyunun ve benim de öngörüm Galatasaray'ın önümüzdeki sezon Nike imzalı ürünler kullanacağı yönünde. Hatta kesin böyle olacak da diyebilirim.

Bu öngörüye varmamızdaki en önemli nedenlerden biri, bu anlaşmanın ekonomik boyutu. Galatasaray'ın adidas'la olan sözleşmesinde, sözleşmenin tek taraflı feshi halinde adidas'a ödenmesi gereken yüklü bir tazminat var.(Tahmini olarak 6 milyon € civarı).Galatasaray böyle bir anlaşmayı fesh ederken, bu tazminat yükünü mutlak yeni sponsorun ödemesi şartıyla hareket etmiştir. Bunun üzerine bir de; yeni sözleşmenin senelik sponsorluk bedelinin eskisinin iki katı civarı olacağını düşünürsek; adidas'tan gelen senede 2,5milyon$'dan sonra senelik 5 milyon $ civarı yani Türkiye'de rekor olacak ve Avrupa çapında da iyi forma sponsorluğu kontratlarının arasında yerini alacak bir kontrattan bahsediyoruz.
Yani, toplamda ilk yıl yeni sponsorun kasasından 10 milyon $'dan fazla bir para çıkacak ve devam eden seneler için de bu rakam 5 milyon $ civarı olacak.
Bu maliyeti Türkiye'de karşılayabilecek tek marka olarak Nike gözüküyor. Bu bedelin karşılığında elde edilecek prestij, marka imajı ve reklam ise Nike'ın Türkiye pazarında halen lider olan adidas'ı geçmek için yaptığı yatırım olacak.

Gelişmeleri hep beraber izleyeceğiz ama spor pazarında hiçbirşeyin aynı olmayacağı kesin..

Dünyanın En Pahalı Forması

Liverpool global anlamda en çok takip edilen, dünyanın her yerinde sadık taraftarları olan, forması en çok alınan ve ürünleri en çok satılan takımlarından biri.

İşte böyle bir formanın göğüs reklamını alabilmek de dünyanın her yerinde reklam mecrası satın almakla aynı şey.

Yıllar geçtikçe retro değeri kazanan formalar hep reklamlarıyla anılır ;
Milan'ın Mediolanumu, Real Madrid'in Teka'sı, Beşiktaş'ın Beko'su, Galatasaray'ın Türk Ticaret Bankası formaları vardır..





Liverpool'un göğüs reklamı da tam 17 yıldır meşhur bira markası Carlsberg'di..Ondan önceki " Candy " reklamı da tarihin efsanelerindendir bu arada. Liverpool'un bugün bile Candy reklamlı retro formaları satılıyor. İşte markanı koyacağın doğru mecrayı bulmak böyle birşey..Şimdi 2010 - 2011 sezonundan başlamak üzere Mersyside'ın kırmızı - beyazlılarının formasının göğsünde "Standart Chartered" isimli Londra kökenli global bankanın reklamı olacak. Bu reklamın bedeli de toplamda 80 milyon pound olacak..Bu da, Manchester United'ın yeni sponsoru AON ile birlikte bir formanın göğsünde yer almak için tarihte ödenmiş en büyük bedel..

Kırmızıyla Moruna

3 büyüklerin forma sponsorluğunda aynı markayla anlaşması ve hepsinin de bu sene adidas'ın 3 çizgisiyle mücadele edecek olması nedeniyle sezon başı forma lansmanları da artık TSYD kupası formatına döndü. Bir - iki hafta boyunca büyükler sırayla yeni formalarıyla arz-ı endam edereken, taraftarlar ve medya için de atış başlıyor..

Dün akşam da sarı kırmızı forma lansmanı vardı..Sarı ve kırmızının gitgide azaldığı formaların lansmanı. Herkesin seneye renk skalasından bize ne düşecek acaba demeye başladığı formalar..

İki sene çnce Fenerbahçe'nin turkuazıyla başlayan farklı renkli ticari forma konseptini, Galatasaray da geçen yıl Turuncuyla "me too" yapmıştı. Olmuştu da turuncu, en azından akla fikre sığdırılacak bir hikayesi vardı.
" Sarıyla kırmızını karışımı "

Pazarlama stratejisi anlamında baktığımızda bu tip alternatif bir renk kullanmak, klasik formaları almış ve daha da almayacak olan taraftara da forma satabilmek adına akıllı bir strateji aslında. Ama böyle radikal stratejiler devamlı olduğu zaman değer kazanıyor ve benimseniyor. Daha da önemlisi markalar bu projelerinin ekmeğini lansmanlardan bir süre sonra, tüketici fikre biraz daha alışınca yiyor.

Peki Galatasaray ne yaptı? Bir doğruyu hemen bir yanlışla götürdü ve turuncuyu iptal edip bu sefer daha da radikal olan moru çıkardı alternatif renk olarak!! Yani, mor rengi beğenmek ya da beğenmemek ayrı bir konu (ben de beğenmedim) ama daha yanlış olan turuncudan bu kadar çabuk tamamen vazgeçmek. Bu sezon da turuncu en azından formaların detaylarında bir yerde ve GS Store koleksiyonunda yer almalıydı.

Talihsiz Reklam

Ukrayna Ligi takımı FC Karpaty'nın forma göğüs reklamı oldukça manidar..

Üç Çizgi - Üç Büyükler

3 büyük 3 çizgi oldu..

On yılı aşkın bir süredir 3 büyük takım da aynı forma sponsoru ile mücadele etmiyordu.

Fenerbahçe ve Galatasaray zaten adidas ile sahaya çıkıyorlardı ve sözleşmelerini de bu sezon uzatmışlardı ;



Beşiktaş Umbro ile şampiyon oldu ;

Şampiyonu da adidas kaptı..

Beşiktaş bu sabah sahaya adidas ile çıkıyor..

Trabzon'un Çubuklusu

Trabzonspor'un yeni sezon formaları dün sade bir basın tanıtımıyla taraftarın beğenisine sunuldu..

Geçen yıldan beri dillerde dolanan "Çubuklu" sonunda geldi..

Peki bir çubuklu forma yapmak bir sene mi sürer!!
Ya da bir takımın klasik forması nasıl olur da bir sene boyunca takıma giydirilmez, takım da buna karşılık birşey yapamaz..

Senelerdir 3 büyük takımın taraftarları arasında formamızı niye Nike yapmıyor , sponsor Nike olsun, gibi laflar dolaşır durur ama hiçbir büyük takım tarihinde hiçbir sezon Nike ile anlaşmamış ve Nike giymemiştir. adidas , Umbro , Puma , Kappa, Lotto, Lescon hatta Fenerium bile giymişler ancak bir türlü formalarına Swoosh koymamışlardır. Peki Nike'ın bu markalarda ne eksiği vardır ki? İşte bu eksik de yukarıdaki satırlara yansıyan esneklik sorunsalıdır.

Nike, Türkiye'de forma üretmiyor. Yani , lisanslı bir lokal üreticisi yok. Türk Milli Takımı ve Trabzonspor da dahil olmak üzere , Türkiye'de giydirdikleri takımların maç, kamp ve antreman ekipmanlarını Avrupa'da(Hollanda) buluna depolarından alınan siparişe istinaden bir kalemde Türkiye'ye getirip takıma teslim ediyor ve helalleşip işlerini bitiriyorlar. Türk Milli Takımı için de tüm koleksiyonlar 6 ay önceden hazırlanıp Federasyon'a teslim ediliyor ve bir sene boyunca o ekipman kullanılıyor.

Trabzonspor anlaşması geçen senenin Haziran ayında yapıldığı için, geçen sene Nike Trabzonspor'a özel hiçbir ürün yapmadı. Hollanda'daki depoda hazır olarak bulunan basic tasarımların Trabzon'a uyan renklerini verdiler. Çoğunlukla da Aston Villa tasarımlarını kullandılar. E bu basic tasarımlar arasında da çubuklu yoktu tabii..İşte o çubuklu bir sene sonra Trabzon'a ulaşmış..Gözleri aydın!



Büyük takımların forma, antreman ve kamp ekipmanlarını yapabilmek tamamen burada üretim yapmaya ve takımların anlık değişen sponsorları , logoları gibi isteklerine anında cevap verebilmeye bağlıdır. Bu takımlar neredeyse regülasyonların izin verdiği her zaman yeni gelir getirecek sponsorlar alıp; bunları da formalarına entegre etmeye ; talep ettikleri anda , talep ettikleri değişikliklerin yapılmasına alışmışlardır ve bunu beklerler.

Palmeiras Forma Lansmanı

Eskiden stadyumda sezon açılışları vardı. Merak ve heyecanla o gün beklenirdi. Yeni transferler , yeni formalar ilk defa o gün stadda taraftarın önüne çıkardı ve hep o ilk gören şanslılardan biri olmak isteyen taraftarlar stadı tıklım tıklım doldururdu. Son 10 yıldır hazırlık programının sıkışıklığı, transferlerin geç belli olması vb. sebeplerle bu gelenek ortadan kalktı ve forma lansmanını bir defileyle yapma geleneği başladı. Çok sıkıcı ve alaturka bir gelenek!!

Brezilya'nın Palmeiras takımı ise forma lansmanı için sponsoru adidas ile birlikte daha yaratıcı bir metod seçmiş. Önce teaser olarak takımında içinde olduğu ufak bir film çekip bunu youtube'dan yayınlayan Brezilya adidas , Palmeiras taraftarları arasında bir merak ve heyecan yaratmış , daha sonra da merakla beklenen formaları bir defile ile görücüye çıkarmış. İnternet filmini aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz :

http://www.facebook.com/video/video.php?v=218075125640&ref=mf

Bizim takımlarımız da bu tip yaratıcı fikirlere açık olsa keşke..

Formayı Maymun Etmek

Her sezon öncesi TFF'nin ligde kullanılacak ekipmanlar ve bunlar üzerinde yer alacak takım ve sponsor logoları ile ilgili regülasyonları yayınlanır.

Bu regülasyonlarda formalarde yer alacak göğüs sponsorunun logosunun kaplayabileceği maksimum alan ;

Takım armalarının büyüklüğü ve yeri;

Forma üreticisinin logosunun büyüklüğü ve yeri ;

Hangi takımların formalarında Türk bayrağı olabileceği ;

Numara ve ismin büyüklüğü ve yazı karakterinin detayları ;

Forma ve şortlarda sponsor reklamı koyulabilecek diğer alanlar gibi konular bu regülasyonlarla kurala bağlanır ve kulüpler formalarını bu detaylara uyarak üretirler.


TFF'nin bu yönetmeliğinin üstüne Avrupa Kupaları'na katılacak takımlar bir de UEFA regülasyonlarını dikkate almak zorundadır. Burada da lig yönetmeliğinden farklı kurallar vardır. Örnek olarak UEFA formalarında kol sponsorunuz varsa dahi, formada kullanamazsınız. Bunun yerine tek kolda Avrupa Kupası logosu , öbür kol ise boş olarak kullanılır.

Forma konusu taraftarlar arasında her zaman heyecanla beklenen ve tartışma yaratan bir konudur. Taraftarlar her sezon yeni formaların lansmanıyla birlikte tarışmalara başlarlar ;

" Bu logo niye bu kadar büyük ? "

" Bu formanın numara ve isim fontu niye beyaz değil de sarı ? "

" Turkcell logosu niye sarı lacivert değil " gibi kulübün ve üretici firmanın niyet ve kararını aşan ve sponsor markalarla federasyon regülasyonları tarafından şekillenen belli konularda yanlış kişileri suçlar , boş tartışmalar içine girerler.

Sponsor firma o takımın göğüs sponsorluğunu alabilmek için büyük paralar ödemiştir ve forma üzerinde kendi logosunun maksimum görünür olabilmesi için kontrast renkler kullanmak ister, kulüp burada belli bir reziztans gösterebilir ancak sonuçta genel olarak parayı veren düdüğü çalar..

Bu sezonki regülasyonlarda taraftarı çok da mutlu etmeyecek değişiklikler var..

Mesela formanın sırtına reklam alınması için onay çıktı. Yani, artık takımlar sırt sponsoru anlaşması yapabilir ve formanın arkasında isim yazılan yere sponsorun logosunu koyabilir. İsim numaranın altına alınacak. Geçen senenin ortasında da şort arkasına reklam alma hakkı verilmişti kulüplere, bunlar hep kulüplere gelir kaynağı yaratmak amacıyla yapılmış düzenlemeler ama formayı da biraz sirk kıyafetine çevirip ağırlığını ortadan kaldırıyor. Formalar iyice billboard haline geliyor. Güney Amerika ülkelerinde, Avusturya , İsv,çre ve Fransa'da kullanılan bu uygulamayla formanın her yerinde birşeylerin logosunu görebiliyoruz.

Bir değişiklik de TFF lig sponsoru logosu. Buna göre de tüm takımlar maçlara bir kolda Turkcell Süper Lig logosu ile çıkmak zorunda. İki kolu da kapsayan kol sponsoru anlaşması yapmış kulüpler için bu durum hem zorlayıcı hem de karışıklık yaratacak bir durum olacak.

Yeni sezonda bu konudaki tarışmalar daha da büyüyecek gibi..

Forma Sponsorluğu

Futbol takımlarının forma sponsorluğu marka bilinirliğini artırmak için en önemli mecralardan biri. Hele de forma Manchester United forması ise dünyanın her yerinde görülecek , bilinecek, duyulacak bir mecradan bahsediyoruz.

United'ın sigorta firması AIG ile olan forma göğüs sponsorluğu 2010 - 2011 sezon sonunda bitiyor ve bu yeri bir başka sigorta şirketi AON dolduruyor..Tabii bunun için de 4 yıllığına 80 milyon pound'u da Manchester'ın kasasına koyuyor.

Türkiye'de bu bedellerin en yükseği senede 5 milyon € civarı..Türk Telekom'un Galatasaray'a önümüzdeki sezonun forma sponsorluğu için ödediği miktar bu civarda. Dünyadaki top meblalar ise :

1. Bayern Munich (T-Home) £17.03m

2. Real Madrid (Bwin) £12.78m

3. Chelsea (Samsung Mobile) £10.73m

4 . Schalke '04 (Gazprom) £10.22m

5 .AC Milan (Bwin) £10.22m

United da başa oturuyor bu durumda.



Peki ya şampiyon Barcelona ? Onların formaları o kadar kutsal ve değerli ki , ticari bir unsur haline getirip ondan para kazanmaktan başka amaçlara hizmet ediyor. O forma aslında bayrak!!

2009-2010 formaları

Forma önemlidir..Taraftarlar yeni sezon formaları ile ilgili heyecanları daha geçmeden, bir sonraki sezon ne giyeceklerini merak etmeye başlarlar.

Bir sonraki sezon formaları da ne yapılırsa yapılsın bir şekilde basına sızar ve aylar önceden tartışmaları başlar.

Yine büyük takımların önümüzdeki sezon formaları da ortalıkta dolaşmaya başladı..

İşte Barcelona'nın önümüzdeki sezon deplasman forması;



Manchester United da 1909 yılında FA Cup'ı ilk kez almasına ithafen aşağıdaki formayı kullanacakmış :



İngiltere Milli Takımı 2010 Dünya Kupası'nda bu formayla oynayacak ;



Son olarak Liverpool'un önümüzdeki sezon giyeceği deplasman forması ;



Özellikle Manchester United'ın forması bayaa tartışılır, ne dersiniz..